{"id":5124,"date":"2020-08-17T18:30:12","date_gmt":"2020-08-17T18:30:12","guid":{"rendered":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/?p=5124"},"modified":"2020-08-17T18:30:13","modified_gmt":"2020-08-17T18:30:13","slug":"turkiyede-kivi-uretim-rekoltesi-herkesi-sasirtmaya-devam-ediyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/2020\/08\/17\/turkiyede-kivi-uretim-rekoltesi-herkesi-sasirtmaya-devam-ediyor\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Kivi \u00dcretim Rekoltesi Herkesi \u015ea\u015f\u0131rtmaya Devam Ediyor"},"content":{"rendered":"\n

Aylin Bozkurt Comd 331 News Reporting and Writing Sonbahar 19\/20 Final Projesi <\/p>\n\n\n\n

\u0130klim ko\u015fullar\u0131 ve bereketli topraklar\u0131yla T\u00fcrkiye, pek \u00e7ok tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in uygun imkanlara sahip. Bunun en \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri, bu topraklara ait olmad\u0131\u011f\u0131 halde her y\u0131l, bir \u00f6nceki y\u0131ldan daha fazla \u00fcr\u00fcn veren kivi\u2026

Konumu ve iklimsel \u00f6zelli\u011finin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlar sayesinde envai \u00e7e\u015fit toprak mahsul\u00fc yeti\u015ftirilen \u00fclkemizde bir taraftan eskiden beri yeti\u015ftirilmeye devam eden meyvelerin \u00fcretimi artarken, di\u011fer taraftan vatanda\u015flar\u0131n ilgisini \u00e7ekecek yabanc\u0131 meyveler i\u00e7in \u00fcretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fcreticiye bir pazar hacmini geni\u015fletme \u015fans\u0131 art\u0131yor.

Ara\u015ft\u0131rma ve \u00fcretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n, \u00c7in\u2019in 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda Yangtze Vadisi’nde ya\u015fayan yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan ke\u015ffedilen tarihine k\u0131yasla T\u00fcrkiye\u2019deki sadece 33 y\u0131l kadar k\u0131sa bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131na ra\u011fmen topraklar\u0131m\u0131za \u00fcreticiyi ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131y\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtacak bi\u00e7imde uyum sa\u011flayan kivi; f\u0131nd\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi kadar u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok \u00e7ift\u00e7i taraf\u0131ndan tercih ediliyor.<\/p>\n\n\n\n

Yararlar\u0131 saymakla bitmiyor\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>
Lezzet bir tarafa; kivinin yararlar\u0131 da saymakla bitmiyor. Kivinin bilinen en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi C vitamini a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olmas\u0131. Uzmanlar, \u00f6zellikle nezle ve so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 s\u0131k\u00e7a t\u00fcketilmesini \u00f6neriyor. Antioksidan \u00f6zelli\u011fi sayesinde ayn\u0131 zamanda kansere kar\u015f\u0131 koruyucu etkisi var. Kivinin tansiyon ve kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkileri de biliniyor. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Peki \u00fclkemizde kivi \u00fcretimi nas\u0131l ba\u015flanm\u0131\u015f dersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kaynaklara g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de kivi \u00fcretimine ilk defa 1988\u2019de Yalova\u2019da ba\u015flanm\u0131\u015f. Yalova, bug\u00fcn kivi \u00fcretiminde ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor. \u00d6yle ki; T\u00fcrkiye\u2019deki kivi \u00fcretiminin y\u00fczde 60\u2019\u0131 buradan sa\u011flan\u0131yor. Daha sonralar\u0131 16 ilde daha \u00fcretimi yayg\u0131nla\u015fan kivi \u00fcreticinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc topra\u011f\u0131m\u0131za ve iklimimize sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 uyumla g\u00fcld\u00fcr\u00fcyor. \u00d6zellikle ba\u015far\u0131l\u0131 yeti\u015ftirmelerden sonra kivi \u00fcreticili\u011finin, f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n alternatifi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve hatta baz\u0131 \u00fcreticilerin zamanla f\u0131nd\u0131k yerine tamamen kivi \u00fcretimine ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekiyor. Kivi \u00fcretimi i\u00e7in kurulan bah\u00e7elerin olgunlu\u011fa ula\u015fmas\u0131yla birlikte \u00fcretim seviyesi de giderek artan kivinin bug\u00fcn rekolte seviyesi 60 bin tonlar\u0131 buluyor.<\/p>\n\n\n\n

Kivi tar\u0131m\u0131 denilince akla gelen en \u00f6nemli yerlerden biri de Karadeniz\u2026 Karadeniz\u2019in ba\u015fta Ordu olmak \u00fczere pek \u00e7ok ilinde kivi \u00fcretiliyor. Ad\u0131n\u0131 uzun y\u0131llar bereketli f\u0131nd\u0131k bah\u00e7eleriyle duymaya al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zellikle Rize ve Ordu art\u0131k kiviyle de an\u0131l\u0131yor. Ordu, Yalova\u2019dan sonra kivi tar\u0131m\u0131n\u0131n en fazla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer olarak kay\u0131tlara ge\u00e7iyor.

\u00dcretici Devlet Taraf\u0131ndan Bilgilendirilmeli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 20\u2019den fazla \u00e7e\u015fidi olan ve \u00fcretimi yap\u0131lan kivinin iklim ko\u015fullar\u0131 nedeniyle Karadeniz\u2019de yeti\u015ftirilenlerin daha etli, daha lezzetli ve toplanmaya daha uygun olmas\u0131n\u0131n de\u011ferinin devlet taraf\u0131ndan g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fini belirtiyor Organik Meyve \u00dcreticileri Birli\u011fi kurucu \u00fcyesi Mehmet Akarsu; \u201c\u00dcretimin verimli ve kaliteli olabilmesi i\u00e7in mutlaka tarlan\u0131n bak\u0131m\u0131; \u00e7apalanmas\u0131, sulanmas\u0131n\u0131n d\u00fczenli olmas\u0131 bunun d\u0131\u015f\u0131nda hangi mevsimlerde hasad\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, hava durumu; g\u00fcne\u015fin ve r\u00fczgar durumunun mesela iyi tahlil edilmesi gereklidir.\u201d <\/em>diyor. Yani arazinin uygunlu\u011funun, kivi \u00e7e\u015fidi se\u00e7iminin ve nas\u0131l yeti\u015ftirilece\u011fi hususunda \u00f6nemli bilgilerin \u00fcreticiye devlet taraf\u0131ndan yetkilendirilmi\u015f bilgili ki\u015filer taraf\u0131ndan verilmesinin \u00f6nemini vurguluyor Mehmet Bey.

Hasad\u0131n verimli ge\u00e7mesi i\u00e7in 5-6 ay tarladan \u00e7\u0131kmamak gerekiyor\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretiminin f\u0131nd\u0131\u011fa nazaran daha kolay olmas\u0131 asl\u0131nda zor olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor diyor Mehmet Bey ve ekliyor: \u201c5-6 ay tarladan \u00e7\u0131kmaman\u0131z gerekiyor. \u0130lkbaharda ve sonbaharda yap\u0131lan budamalara \u00e7ok dikkat etmeniz gerekiyor. Bunlara dikkat ederseniz, \u00fcreticiyi yeti\u015ftirirseniz ve ayn\u0131 zamanda devletinde bu konuda deste\u011fini al\u0131rsan\u0131z kivi bu b\u00f6lgede hem \u00fclke ekonomisine hem de aile ekonomisine katk\u0131 sa\u011flayan bir \u00fcr\u00fcn haline gelebilir.\u201d<\/em>

So\u011fuk hava depolar\u0131 artt\u0131r\u0131lmal\u0131, sadece arac\u0131 ve sat\u0131c\u0131 de\u011fil, \u00fcretici de kazanmal\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kivinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fayabilmesi i\u00e7in dal\u0131ndan koptuktan sonra ila\u00e7lan\u0131p en fazla 3 g\u00fcn i\u00e7erisinde so\u011fuk hava deposuna girmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor Mevsim Manav\u0131 sahibi Nuri Gen\u00e7. Bu k\u0131sa s\u00fcre uzad\u0131\u011f\u0131 taktirde b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn arac\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu ve kivinin topland\u0131ktan sonra ge\u00e7 kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 taktirde ila\u00e7lansa dahi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde var olmaya devam edemeyen bir meyve oldu\u011funu vurguluyor. Kendisinin de kivi \u00fcretimi, al\u0131m\u0131 ve sat\u0131m\u0131 yapan Gen\u00e7 kivi \u00fcretiminin \u00fcretici bak\u0131m\u0131ndan riskinin fazla oldu\u011funun, bu y\u00fczden aradaki bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n, yakla\u015f\u0131k %10-%20 gibi; ezilme, b\u00fcz\u00fclme, zedelenme pay\u0131n\u0131n hemen orada \u00fcreticiden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor ve bir \u00f6rnek veriyor: \u201cMesela 100 ton kivi al\u0131yorsa bir esnaf, bunun i\u00e7erisinde nakliyesi ve ila\u00e7lamas\u0131 dahil olmak \u00fczere en az 200-250.000 lira gibi bir bedel \u00f6demek zorunda. Masraflar bu kadar fazla olunca esnaf kendini riske atmak istemedi\u011fi i\u00e7in arac\u0131lara ba\u015fvuruyor, haliyle \u00fcretici bundan olumsuz etkilenen taraf oluyor.\u201d <\/em><\/p>\n\n\n\n

Bir kooperatifle\u015fme eksikli\u011fi var\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretilen kivi ilk \u00f6nce arac\u0131ya sat\u0131l\u0131yor; Mersin, Antalya ve \u0130zmir’ de bulunan so\u011fuk hava depolama b\u00f6lgelerine \u00fcretici taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Komisyoncular, halciler talebe ve istek \u015fekline g\u00f6re da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131, ithalat\u0131n\u0131 ve ihracat\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar. Bir kooperatifle\u015fme eksikli\u011finin oldu\u011funu belirten Mehmet Bey, yine arac\u0131n\u0131n ve sat\u0131c\u0131n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor, devletin geri planda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00fcreticiye destek \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. So\u011fuk hava depolar\u0131n\u0131n ve paketleme \u00fcnitelerinin eksikli\u011fini, bunlar\u0131n verimli Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da bir sonucu olarak ancak g\u00fc\u00e7l\u00fc kooperatifler taraf\u0131ndan sa\u011flanabilece\u011fine de\u011finiyor: \u201cKilosu \u00fcreticiden al\u0131n\u0131p 2- 2.5 liradan sat\u0131lan kivi paketlense 5 liradan a\u015fa\u011f\u0131 sat\u0131lmayacak, \u00fcretici de para kazanm\u0131\u015f olacak. Fakat o tesisleri devletin deste\u011fi olmadan kurmak imkans\u0131z. Nas\u0131l \u00e7ay fabrikalar\u0131 devlet taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131ysa, kivi \u00fcretimi konusunda da ciddi bir yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/em>\u201d

Kivi gelece\u011fi olan bir meyve\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kivinin gelece\u011fini konu\u015fmak gerekti\u011finde Nuri Bey \u201c\u015fu an daha gen\u00e7 olsam kesinlikle devletten arazi kiralay\u0131p 100-200 d\u00f6n\u00fcm kivi ekerdim.\u201d<\/em> diyor. Kivi gelece\u011fi olan bir meyve oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor, \u015fu an kilosunun 2.5 liraya sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 muz ve kiraz d\u0131\u015f\u0131nda yeti\u015ftirilen ba\u015fka bir meyvenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Gen\u00e7 Muz ve kiraz d\u0131\u015f\u0131nda bulamazs\u0131n\u0131z diyor. Onlar\u0131 da uzun s\u00fcre saklanmayaca\u011f\u0131n\u0131n, kivi gibi saklanmaya m\u00fcsait meyveler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Mehmet Bey \u201cDevlet destekli kooperatifle\u015fme ile kivinin gelece\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k. \u00dcreticilerimiz bu konuda yeteli bilgiye sahip de\u011fil, biz kendimiz \u00f6\u011frendik. Konu\u015ftu\u011fumuz sorunlar giderildi\u011fi s\u00fcrece kivi zahmetli bir meyve olmas\u0131na ra\u011fmen hem \u00fcreticiye hem de devlete ekonomik a\u00e7\u0131dan katk\u0131 sa\u011flayan bir meyve haline gelebilir.\u201d <\/em>diyor.

\u200b<\/p>\n\n\n\n

\u200b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aylin Bozkurt Comd 331 News Reporting and Writing Sonbahar 19\/20 Final Projesi \u0130klim ko\u015fullar\u0131 ve bereketli topraklar\u0131yla T\u00fcrkiye, pek \u00e7ok<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5126,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"spay_email":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false},"categories":[1],"tags":[913,914,915],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i1.wp.com\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/aylin-final.jpg?fit=544%2C303","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9LQzm-1kE","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5124"}],"collection":[{"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5127,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5124\/revisions\/5127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5126"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bilkentpost.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}